Main Article Content
Abstract
Water, as a shared human resource, plays a fundamental role in achieving sustainable development, and its proper preservation and transfer to future generations is considered a strategic necessity. In Afghanistan, increased consumption, degradation of water resources, and weak management threaten development sustainability, with the impacts affecting low-income populations the most. This article is a descriptive-analytical review study based on library research and the examination of reputable scientific sources on Afghanistan’s conditions. The data, after refinement, were analyzed to identify challenges and strategies for sustainable water resources management. Findings indicate that recurrent droughts, rapid population growth, climate change, water pollution, and inadequate management are among the main challenges. Conversely, promoting a culture of conservation, optimal water resource management, development of water supply infrastructure, increasing water productivity in agriculture, protecting water resources, and strengthening regional and international cooperation are considered key strategies for sustainable water management.
Keywords
Article Details
Copyright (c) 2026 Reserved for Kabul University

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
References
- آبابایی، ب. و همکاران. (1403). تأثیر افزایش جمعیت بر تقاضای آب شیرین از سد مخزنی طالقان تحت سناریوهای تغییر اقلیم: نشریه آب و توسعه پایدار، https://doi.org/2/35271i/jwsd.v10.22067
- انگل، س. ا . (1397). اقتصاد توسعه: از تحلیلهای کلاسیکی تا انتقادی (ع. تیموری، مترجم). ایران: نشر پویش فکری توسعه. لینک
- انواری، ف. و ملازاده، م. (1395). ضرورت و راهکارهای مدیریت پایدار منابع آب. در کنفرانس بین المللی مهندسی شهرسازی، عمران، معماری. لینک
- امیری، ج., زرقانی، س. ه و منشادی، م. (1404). تأثیر ساختار فضای جغرافیایی بر مرکزگرایی و مرکزگریزی در افغانستان. فصلنامه علمی-پژوهشی غالب، 14(1)،.. https://doi.org/10.58342/ghalibqj.V.14.I.1.10
- بیات، ر و عسکری، م. ا. (1394). بررسی عوامل موثر بر جریان سرمایهگذاری مستقیم خارجی در افغانستان. فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام، 4(13). لینک
- بقائی، م. ف. (1402). فواید زیرساختهای شبکه هوشمند توزیع آب و مدیریت آن. در سومین کنفرانس بین المللی یافتههای پژوهشی در مهندسی کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست. از لینک
- حازم، ی. (1395). آبهای فرامرزی افغانستان: سه تهدید و سه فرصت. در چهارمین کنفرانس ملی آب. لینک
- حامد، ه. (1398) . حقوق و توسعه. کابل، افغانستان: نشر بنیاد آسیا.
- حریری، س. (1403). مدیریت منابع آب: چالشها و راهکارها. در بیست و یکمین کنفرانس ملی اقتصاد، مدیریت و حسابداری. لینک
- خسروی، س. (1392). بررسی اثرات تغییرات اقلیمی بر منابع آبی ایران. مجله آب و فاضلاب، 21.
- خانقاهی، م. ب., و همکاران. (1400). حفاظت بهینه از منابع آب و خاک در برابر عوامل مخرب. در هفتمین کنفرانس بین المللی کشاورزی، محیط زیست، توسعه شهری و روستایی، لینک
- کهریزی، ز. (1402). راهکارهای بهبود بهرهوری از منابع آبی در بخش کشاورزی برای کاهش اثرات خشکسالی. در سومین همایش ملی راهبردهای مدیریت منابع آب و چالشهای زیست محیطی. لینک
- قرهچال، آ. ف و سی و سه مرده، م. (1402). باید و نبایدهای مدیریت منابع آب. در دوازدهمین همایش سراسری کشاورزی و منابع طبیعی پایدار. لینک
- دقیقی اصلی، ع. ر. و همکاران. (1392). جمعیت و آب: تعیین جمعیت بهینه ایران با توجه به منابع آب شیرین. دوفصلنامه مطالعات جمعیتی، 3 (1). لینک
- رنجکش، م. ج. و همکاران. (1392). نظریههای توسعه در آمریکای لاتین پس از جنگ سرد. مطالعات سیاسی اجتماعی جهان، 3(2)، 349-379. 10.22059/jwsq.2014.52854 https://doi.org/
- رسمتی، ف و بهرامیپور، ف. (1397). بررسی ماهیت اقتصاد مقاومتی و نظریههای توسعه اقتصادی. مجله اقتصادی، 1–2. لینک
- رمضانی، م. ا و علمی، ر. (1396). مروری بر توسعه پایدار در معادن ایران. در هفتمین همایش سراسری محیط زیست، انرژی و منابع طبیعی پایدار . لینک
- سفری، ف و دهکردی، ا. ک. (1396). تغییر اقلیم و مدیریت ناپایدار منابع آب: دو چالش اصلی بحران آب در کشاورزی. در کنفرانس بین المللی مدیریت منابع طبیعی در کشورهای در حال توسعه.لینک
- تیموری، ن. د. (1402). بررسی خشکسالی در ولایت هرات و راههای مقابله با آن. فصلنامه علمی-تحقیقی جامی،
- لینک
- توماس، و. (2016). تغییر اقلیم در افغانستان: چشماندازها و فرصتها. کابل، افغانستان: بنیاد هاینریش بل.
- لینک
- فرهاد، م. (1379). مدیریت پایدار منابع آب. آب و فاضلاب، 33. 10.22093/ https://doi.org/wwj.
- منگل، م. ر., عربزی، ع و .صافی، ل. (1403). مطالعه و بررسی تأثیرات خشکسالی و روشهای مدیریت آن در افغانستان. مجله علمی-تحقیقی علوم طبیعی پوهنتون کابل، https://doi.org/10.62810/jns.v7i4.57
- موسوی، س. م. (1379). توسعه پایدار و مفاهیم آن در اقتصاد و محیط زیست. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
- لینک
- نگهبانی، س., و همکاران. (1388). بحران آب: مشکلات و فرصتها. در همایش ملی مدیریت بحران آب. لینک
- نیکنام، ا. (1396). بحران آب، چالشها و راهکارها. در همایش ملی بحران آب، جرائم و آسیبها (از علتشناسی تا پیشگیری) (صص. 1–4). بازیابی از لینک
- نوری، ز. (1395). مدیریت پایدار منابع آب و چالشهای پیشروی آن. در چهارمین همایش ملی انجمنهای علمی دانشجویی رشتههای کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست . لینک
- پارسا، س.؛ زرین، آ.؛ مفیدی، ع. و. داداشی رودباری، ع. ع. (1403). پیامدهای تغییر اقلیم بر دما و بارش کشور افغانستان با تأکید بر حوضههای هیرمند و هریرود. فصلنامه آب و توسعه پایدار، 11(1). https://doi.org/10.22067/jwsd.v11i1.2312-1294
- همتی، ع., و دیگران. (1391). تأثیر معادن بر توسعه پایدار. در اولین همایش ملی توسعه پایدار در مناطق خشک و نیمه خشک. لینک
- جعفری، م., حسینی بیدار، س. ه. و. کرمی، ر. (1395). بحران آب: فرصتها و چالشها. ارائهشده در دومین همایش ملی توسعه پایدار در سیستمهای مهندسی انرژی، آب و محیط زیست، ایران. لینک
- قلیپور، م. (1394). مدیریت آب. ارائهشده در نخستین کنفرانس ملی توسعه کشاورزی و زمین سالم، ایران.
- لینک
References
آبابایی، ب. و همکاران. (1403). تأثیر افزایش جمعیت بر تقاضای آب شیرین از سد مخزنی طالقان تحت سناریوهای تغییر اقلیم: نشریه آب و توسعه پایدار، https://doi.org/2/35271i/jwsd.v10.22067
انگل، س. ا . (1397). اقتصاد توسعه: از تحلیلهای کلاسیکی تا انتقادی (ع. تیموری، مترجم). ایران: نشر پویش فکری توسعه. لینک
انواری، ف. و ملازاده، م. (1395). ضرورت و راهکارهای مدیریت پایدار منابع آب. در کنفرانس بین المللی مهندسی شهرسازی، عمران، معماری. لینک
امیری، ج., زرقانی، س. ه و منشادی، م. (1404). تأثیر ساختار فضای جغرافیایی بر مرکزگرایی و مرکزگریزی در افغانستان. فصلنامه علمی-پژوهشی غالب، 14(1)،.. https://doi.org/10.58342/ghalibqj.V.14.I.1.10
بیات، ر و عسکری، م. ا. (1394). بررسی عوامل موثر بر جریان سرمایهگذاری مستقیم خارجی در افغانستان. فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام، 4(13). لینک
بقائی، م. ف. (1402). فواید زیرساختهای شبکه هوشمند توزیع آب و مدیریت آن. در سومین کنفرانس بین المللی یافتههای پژوهشی در مهندسی کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست. از لینک
حازم، ی. (1395). آبهای فرامرزی افغانستان: سه تهدید و سه فرصت. در چهارمین کنفرانس ملی آب. لینک
حامد، ه. (1398) . حقوق و توسعه. کابل، افغانستان: نشر بنیاد آسیا.
حریری، س. (1403). مدیریت منابع آب: چالشها و راهکارها. در بیست و یکمین کنفرانس ملی اقتصاد، مدیریت و حسابداری. لینک
خسروی، س. (1392). بررسی اثرات تغییرات اقلیمی بر منابع آبی ایران. مجله آب و فاضلاب، 21.
خانقاهی، م. ب., و همکاران. (1400). حفاظت بهینه از منابع آب و خاک در برابر عوامل مخرب. در هفتمین کنفرانس بین المللی کشاورزی، محیط زیست، توسعه شهری و روستایی، لینک
کهریزی، ز. (1402). راهکارهای بهبود بهرهوری از منابع آبی در بخش کشاورزی برای کاهش اثرات خشکسالی. در سومین همایش ملی راهبردهای مدیریت منابع آب و چالشهای زیست محیطی. لینک
قرهچال، آ. ف و سی و سه مرده، م. (1402). باید و نبایدهای مدیریت منابع آب. در دوازدهمین همایش سراسری کشاورزی و منابع طبیعی پایدار. لینک
دقیقی اصلی، ع. ر. و همکاران. (1392). جمعیت و آب: تعیین جمعیت بهینه ایران با توجه به منابع آب شیرین. دوفصلنامه مطالعات جمعیتی، 3 (1). لینک
رنجکش، م. ج. و همکاران. (1392). نظریههای توسعه در آمریکای لاتین پس از جنگ سرد. مطالعات سیاسی اجتماعی جهان، 3(2)، 349-379. 10.22059/jwsq.2014.52854 https://doi.org/
رسمتی، ف و بهرامیپور، ف. (1397). بررسی ماهیت اقتصاد مقاومتی و نظریههای توسعه اقتصادی. مجله اقتصادی، 1–2. لینک
رمضانی، م. ا و علمی، ر. (1396). مروری بر توسعه پایدار در معادن ایران. در هفتمین همایش سراسری محیط زیست، انرژی و منابع طبیعی پایدار . لینک
سفری، ف و دهکردی، ا. ک. (1396). تغییر اقلیم و مدیریت ناپایدار منابع آب: دو چالش اصلی بحران آب در کشاورزی. در کنفرانس بین المللی مدیریت منابع طبیعی در کشورهای در حال توسعه.لینک
تیموری، ن. د. (1402). بررسی خشکسالی در ولایت هرات و راههای مقابله با آن. فصلنامه علمی-تحقیقی جامی،
لینک
توماس، و. (2016). تغییر اقلیم در افغانستان: چشماندازها و فرصتها. کابل، افغانستان: بنیاد هاینریش بل.
لینک
فرهاد، م. (1379). مدیریت پایدار منابع آب. آب و فاضلاب، 33. 10.22093/ https://doi.org/wwj.
منگل، م. ر., عربزی، ع و .صافی، ل. (1403). مطالعه و بررسی تأثیرات خشکسالی و روشهای مدیریت آن در افغانستان. مجله علمی-تحقیقی علوم طبیعی پوهنتون کابل، https://doi.org/10.62810/jns.v7i4.57
موسوی، س. م. (1379). توسعه پایدار و مفاهیم آن در اقتصاد و محیط زیست. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
لینک
نگهبانی، س., و همکاران. (1388). بحران آب: مشکلات و فرصتها. در همایش ملی مدیریت بحران آب. لینک
نیکنام، ا. (1396). بحران آب، چالشها و راهکارها. در همایش ملی بحران آب، جرائم و آسیبها (از علتشناسی تا پیشگیری) (صص. 1–4). بازیابی از لینک
نوری، ز. (1395). مدیریت پایدار منابع آب و چالشهای پیشروی آن. در چهارمین همایش ملی انجمنهای علمی دانشجویی رشتههای کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست . لینک
پارسا، س.؛ زرین، آ.؛ مفیدی، ع. و. داداشی رودباری، ع. ع. (1403). پیامدهای تغییر اقلیم بر دما و بارش کشور افغانستان با تأکید بر حوضههای هیرمند و هریرود. فصلنامه آب و توسعه پایدار، 11(1). https://doi.org/10.22067/jwsd.v11i1.2312-1294
همتی، ع., و دیگران. (1391). تأثیر معادن بر توسعه پایدار. در اولین همایش ملی توسعه پایدار در مناطق خشک و نیمه خشک. لینک
جعفری، م., حسینی بیدار، س. ه. و. کرمی، ر. (1395). بحران آب: فرصتها و چالشها. ارائهشده در دومین همایش ملی توسعه پایدار در سیستمهای مهندسی انرژی، آب و محیط زیست، ایران. لینک
قلیپور، م. (1394). مدیریت آب. ارائهشده در نخستین کنفرانس ملی توسعه کشاورزی و زمین سالم، ایران.
لینک